امروز:سه شنبه, ۲۱ آذر , ۱۳۹۶
زمان انتشار : جمعه, بهمن ۳۰ام, ۱۳۹۴ | پرینت مطلب |سید اسعد حسینی| بازديد: 375 بار

اتفاقی تازه برای دریاچه ارومیه

زمستان به پایان نزدیک است و حالا خبرهای خوشی از دریاچه ارومیه به گوش می‌رسد؛ با افزایش ۵۱ سانتیمتری تراز سطح آب، تمام پهنه آبی دریاچه ارومیه آبگیری شد.

به گزارش ایسنا به نقل از روزنامه شهروند، جدیدترین عکس ماهواره‌ای ناسا از دریاچه ارومیه در ۲۶ بهمن‌ماه ۱۳۹۴ نشان می‌دهد که علاوه بر پرآب‌تر شدن قسمت شمالی دریاچه، بخش‌هایی از قسمت جنوبی هم که در ماه‌های اخیر، کاملاً خشک بود، اکنون دارای آب است و ارتفاع آب به چند سانتیمتر می‌رسد.

پس از بارش‌های اخیر در کنار پرداخت حق‌آبه زیست‌محیطی دریاچه ارومیه از سد بوکان و لایروبی رودخانه‌ها، تراز سطح آب دریاچه ارومیه در روز ۲۶ بهمن ‌سال جاری به ۱۲۷۰٫۵۵ متر از سطح دریا رسیده است. این تراز افزایش ۵۱ سانتیمتری نسبت به پایین‌ترین سطح تراز آب دریاچه در روز دوم آبان‌ماه و افزایش ۲ سانتیمتری نسبت به ۱۹ بهمن‌ماه را نشان می‌دهد.

به گفته‌ هادی بهادری – نماینده استانی ستاد احیای دریاچه ارومیه – «دریاچه درحقیقت بسیار کم‌عمق است. عمق آب در بخش‌هایی از پهنه آن به‌ویژه در بخش جنوبی که در ماه‌های گذشته خشک بوده، تنها ۵ تا ۱۰ سانتیمتر است.»

عکس ماهواره‌ای ناسا از دریاچه ارومیه

او درباره دلایل افزایش ۵۱ سانتیمتری تراز سطح آب دریاچه، به «شهروند» گفت: «حق‌آبه دریاچه از سد بودکان از دهم بهمن‌ماه درحال پرداخت‌شدن است. پیش از این زمانی که مازاد آب از سد بوکان رهاسازی می‌شد، به دریاچه نمی‌رسید و پیش از ورود به بخش عمیق‌تر، پخش می‌شد. با راه‌اندازی، کانال اتصال زرینه‌رود و سیمینه‌رود، آب به نقاط عمیق‌تر دریاچه می‌رسد و به این ترتیب حق‌آبه زیست‌محیطی دریاچه از سد بودکان و رودخانه‌های منطقه وارد دریاچه ارومیه می‌شود.»

بهادری درباره اینکه حق‌آبه زیست‌محیطی سد بوکان چقدر است و دریچه‌های سد تا چه زمانی باز خواهند بود، توضیح داد که «دریچه‌های سد تا پایان‌ سال یا به عبارتی تا عید باز خواهند بود و ۱۳۰ ‌میلیون مترمکعب آب را وارد دریاچه خواهد کرد. پس از آن دریاچه‌ها برای تأمین آب کشاورزی بسته خواهند شد تا اردیبهشت‌ماه به کشاورزان پرداخت شود.»

او در پاسخ به اینکه “این میزان آب، چه مقدار سطح آب دریاچه ارومیه را افزایش خواهد داد؟”، یادآوری کرد که «دریاچه ارومیه چهار‌ هزار کیلومتر وسعت متوسط دارد و به این ترتیب هر ۴۰ میلیون مترمکعب، می‌شود ۱۰ سانتیمتر آب. این عدد زیادی نیست و ارتفاع زیادی نخواهد بود. برای افزایش ارتفاع آب دریاچه ارومیه تلاش می‌کنیم تا آب اضافه‌ای پشت سد نماند و تبخیر شود، حداقل پس از ورود به دریاچه، تبخیر شود تا جلوی بلندشدن نمک و برخاست‌های نمکی را بگیرد یا کاهش دهد.»

بهادری ادامه می‌دهد: «رودخانه‌ها لایروبی شده‌اند، آب باران و برفی که باریده است، از طریق این رودخانه‌ها به دریاچه رسیده و باعث شده تمامی پهنه دریاچه هرچند کم‌عمق اما آبگیری شود.»

نماینده استانی ستاد احیای دریاچه ارومیه، با اشاره به اینکه “لایروبی رودخانه‌هایی همچون، شهرچای، مهاباد چای، نازلو، آجی چای و … به افزایش سطح آب دریاچه کمک می‌کنند”، یادآوری کرد: «بحث مهم دیگری که می‌تواند به تأمین آب مورد نیاز برای احیای دریاچه کمک کند، پساب فاضلاب تبریز است. ۱۵ سالی می‌شود که هر‌ سال ۱۵۰ ‌میلیون متر مکعب آب به‌واسطه لوله‌ای به قطر دو متر، وارد این شهر می‌شود و پساب آن بدون اینکه تصفیه شود و به چرخه آب بازگردد، رها شده است. برنامه این است که پساب فاضلاب تبریز تصفیه شده و وارد دریاچه شود. عملیات اجرایی این طرح به‌زودی آغاز خواهد شد.»

او درباره اینکه چند‌ سال است دریاچه به‌طور کامل پر آب نیست، هم گفت: «در دو یا سه سال گذشته وضع اصلاً خوب نبوده است. سطح دریاچه هر سال ۳۰ تا ۴۰ سانتیمتر پایین می‌رفت. در حال حاضر هم وضع خیلی امیدوارکننده نیست، زیرا تابستان این میزان آبی که در دریاچه جمع شده و باعث آبگیری چند سانتیمتری سطح آب درتمامی پهنه آبی دریاچه شده است، تبخیر می‌شود و دوباره بخش‌هایی از دریاچه به‌ویژه بخش جنوبی خشک خواهد شد.»

بهادری با تأکید بر اینکه “هرچه سطح آبی که اکنون در دریاچه جمع شده بیشتر باشد، در تابستان کمتر با خطر برخاست‌های نمکی روبه‌رو خواهیم بود، ادامه داد: «گردهای نمکی اجازه حیات را می‌گیرند. باید هرکاری می‌توانیم بکنیم تا جلوی طوفان‌های نمکی و بلندشدن نمک از سطح دریاچه را بگیریم تا تجربه خشک‌شدن دریاچه آرال تکرار نشود، تجربه‌ای که باعث شده بیش از ۵۰۰ هزار نفر درحاشیه آرال دچار تنگی‌نفس شوند. به همین دلیل باید برای افزایش سطح آب دریاچه تلاش کنیم، زیرا این میزان آب پیش از تابستان ‌سال آینده یعنی در خردادماه تبخیر می‌شود و در تابستان جنوب دریاچه کاملاً خشک خواهد شد.»

هرچند عمق آبی که در دریاچه قرار دارد، زیاد نیست و نماینده استانی ستاد احیای دریاچه ارومیه معتقد است که میزان آب در خردادماه تبخیر می‌شود و قسمت جنوبی دریاچه دوباره خشک خواهد شد، اما در آخرین تصویری که ماهواره ناسا از دریاچه ارومیه در ۲۶ بهمن‌ماه ثبت کرده است، علاوه بر پرآب شدن قسمت شمالی دریاچه، بخش‌هایی از قسمت جنوبی آن هم که تا آذرماه کاملاً خشک بود، دارای آب است و قسمت جنوبی که در عکس آذرماه به شوره‌زاری شباهت دارد، دارای آب دیده می‌شود.



مطالب مرتبط






Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

avatar

نویسنده: سید اسعد حسینی

دکتری اقلیم شناسی از دانشگاه محقق اردبیلی